SÖZLÜ/DESTAN DÖNEMİ COŞKU VE HEYECANA BAĞLI METİNLER KOŞUK-SAGU

İlk Türk Şairleri
Cumhuriyet Döneminde etkili olan sosyal ve siyasi düşünce akımları

İslamiyet öncesindeki Türklerde şairlere baksı, kam, ozan gibi adlar verilirdi. Kaşgarlı Mahmud’un Divânü Lûgati’t Türk adlı eserinde ve Turfan kazılarında ele geçirilen metinlerde adlarına ve şiirlerine rastlanan ilk Türk şairleri
Aprın ÇorTigin,
Çuçu,
Ki-ki,
Kül Tarkan,
Asıg Tutung,
Pratyaya Şiri,
Kalun Kayşı,
Çisuya Tutung’dur.


KOŞUK:
q  Dörtlüklerle söylenen nazım şekilleridir.
q  Yiğitlik, aşk, tabiat gibi konular işlenir.
q  Hece ölçüsü ve dörtlükler halinde söylenir.
qKafiye düzeni aaab, cccb, dddb ‘dir.
q  Kopuz eşliğinde söylenir.
q  İlk koşuk örneklerine “Divan-ı Lügat-it Türk” te rastlanır.
q  Halk edebiyatında “Koşma” Divan edebiyatında “Gazel”in
     karşılığıdır.
ÖRNEK:
   Türlük çeçek yarıldı             Rengarenk çiçekler açıldı
   Barçın yadım kerildi            İpek yaygılar serildi
   Uçmakyeri körüldi               Cennet yeri görüldü
   Tumluk yana kelgüsüz        Soğuklar artık gelmez
     

Öpkem kelip ogradım
Arslanlayu kökredim
Alplar başın togradım
Emdi meni kim tutar

Kanı akıp yoşuldu
Kabı kamug deşildi
Ölüg birle koşuldu
                                                      Togmuş küni batar

GÜNÜMÜZ TÜRKÇESİYLE
Öfkelenip dışarı çıktım
Arslan gibi kükredim
Yiğitler başını doğradım
Şimdi beni kim turarmış
Kanı akıp boşandı
Derisi baştan başa deşildi
Ölülerle bir oldu
Doğan güneş işte batıyor



SAGU:
q  “Yuğ”  adı verilen ölüm törenlerinde devlet büyükleri-
      nin ya da kahramanların ölümü üzerine duyulan acı-
      yı dile getirmek için söylenen şiirler.
• Kafiye düzeni koşukla aynıdır.
q  Halk edebiyatında “Ağıt”, Divan edebiyatında “Mer-
     siye” denir.
ÖRNEK:
              Ulaşıp eren börleyü       Yiğitler kurt gibi uluyor
   Yırtıp yaka urlayu           Çığlıklara yaka yırtıyor
   Sıkrıp üni yırlayu            Islıkla çağrışıyor      
   Sıgtap közi örtülür          Gözler yaşla örtülür.



Alp Er Tunga öldi
Issız ajun kaldı mu
Ödlek öçin aldı mu

İmdi yürek yırtılır

GÜNÜMÜZ TÜRKÇESİYLE
Alp Er Tunga öldü mü
Dünya sahipsiz kaldı mı
Felek öcünü aldı mı
Şimdi yürek yırtılır

PAYLAŞ BİZE DE KATKIN OLSUN :)

Facebook Twitter Google+
0 YORUM "SÖZLÜ/DESTAN DÖNEMİ COŞKU VE HEYECANA BAĞLI METİNLER KOŞUK-SAGU"

Back To Top -->